AnGell
18-12-2008, 18:45
Martin Luther ( 10 Kasım 1483 - 17 Şubat 1546) Alman din reformcusu.
Almanya'nın Eisleben şehrinde doğan Martin Lutherhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smiliv.gif Erfurt Üniversitesi'nde okudu. Ailesini yaptığı bir ziyaret dönüşühttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smiliv.gif Erfurt yolunda yıldırım çarpma tehlikesiyle karşılaşınca keşiş olmaya karar verdi. 21 yaşındayken Aziz Augustin tarikatına bağlı bir manastıra girip ilahiyat eğitimine başladı ve aynı yıl rahip oldu. Ertesi sene Wittenberg Üniversitesi'nde doktorasını tamamlayarak ders vermeye başladı. O günlerdehttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smiliv.gif Roma'nın görevlendirdiği bir Dominiken keşişi olan Johann Tetzelhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smiliv.gif Wittenberg civarında endüljans satıyordu. Luther manastırdaki günlerinden beri sorguladığı bu uygulamaya karşı bir eleştiri yazdı. Endüljans uygulaması hakkında bir tartışma başlatmak niyetiyle 31 Ekim 1517 günühttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smiliv.gif o dönemde üniversitenin bülten panosu sayılabilecek Wittenberg Kale Kilisesi'nin kapısına 95 aaa'ini astı. Sonuçta endüljans satışlarında bir düşüş yaşandı.
1518 yılında Roma'da Luther'in fikirlerine karşı bir papalık davası açıldı. Bu engizisyon davasında Luther gıyabında yargılandı. İmparator Maximillian onu heretik (dinden çıkmışhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smiliv.gif sapkın) ilan etti; Lutherhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smiliv.gif suçlamalara cevap vermek üzere Roma'ya çağrıldı. Ama ohttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smiliv.gif Roma'ya gitmek yerinehttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smiliv.gif Augsburg'ta Kardinal Cajetan'a ifade vermeyi tercih etti. Cajetan ondan fikirlerinden ve Kilise'ye yaptığı saldırılarından vazgeçmesini isteyincehttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smiliv.gif Lutherhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smiliv.gif Wittenberg'e döndü. Burada Kutsal Roma Germen İmparatorluğu'nun imparator seçme yetkisi olan Saksonya Dükü III. Frederick onu himayesi altına aldı. Papa X. Leohttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smiliv.gif III. Frederick'ten Luther'in sürgüne gönderilmesini talep ettiyse dehttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smiliv.gif dük bu emre itaat etmedi. Bu arada bazı görüşlerinden vazgeçenhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smiliv.gif hatta Papa'ya bir özür mektubu bile gönderen Lutherhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smiliv.gif Ingolstadt Üniversitesi rektörü Johann Eck ile endüljans konusunda bir münazaraya katıldı. Bu münazarayı Eck kazandı ama Lutherhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smiliv.gif Roma'nın şimşeklerini iyice üzerine çekti.
15 Haziran 1520 günü Papa X. Leohttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smiliv.gif Luther'i bir bildiriyle aforoz etti. Ekim ayında papalık bildirisi Luther'in eline geçti ama Erfurt Üniversitesi'ndeki öğrencileri onu parçalayıp suya attı. Üniversite yetkilileri ise bu olaya müdahale etmedi. Derken Lutherhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smiliv.gif belki de en meşhur kitabı olan Von der Freiheit des Christenmenschen (Hıristiyan Kişinin Özgürlüğü Üzerine) isimli kitabını Papa X. Leo'ya açık bir mektupla birlikte yayımladı. Onun düşüncesinin teolojik ve ideolojik temellerini yansıtan bu küçük eserin özünde ise Freiheit (özgürlük) kavramı vardır.
1521 yılında Luther bu sefer de İmparator V. Charles tarafından Worms Kurulu'na ifade vermek üzere çağrıldı. Yolda Erfurthttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smiliv.gif Eisenachhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smiliv.gif Gotha ve Frankfurt'ta vaazlar verdi ve Worms'a büyük bir kalabalık eşliğinde zafer kazanmış komutan edasıyla girdi. Burada kendisinden yazmış olduğu kitaplardaki heretik fikirlerinden vazgeçmesi istendi. Luther şöyle bir ifade verdi: "Kutsal Metinler ve akıl yoluyla ikna edilmediğim sürece papalar ve konsillerin otoritesini kabul edemem. Zira bunlar kendi aralarında çelişmekte ve benim vicdanım da sadece Tanrı'nın sözüne bağlıdır. Bu sebeple hiç bir görüşümden dönmüyorum çünkü kişinin vicdanına rağmen yazdıklarını inkar etmesi doğru ve güvenilir olmaz. Tanrı yardımcım olsun".
Worms Kuruluhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smiliv.gif sonuç alınamadan dağıldı. Luther de yerleştiği Wartburg'da İncil'in Almancaya tercümesine başladı. Lutherhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smiliv.gif Wartburg'tayken Wittenberg'te de önemli değişiklikler oluyordu: Özel ayin isteklerini reddeden keşişler Augustinien tarikatını terk etti. Kale Kilisesi'nin rahibi evlendi; öğrenciler Fransisken manastırındaki sunağı tahrip etti; ayinler Almanca yapılmaya başlandı ve şarap kadehi ilk defa kiliseye gelen cemaate de sunuldu. Luther hakkındaki yasaklamalar kaldırıldı ve o da Wittenberg'e dönerek kilisede vaaz vermeye başladı. Nürnberg Kuruluhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smiliv.gif Luther'den artık kitap yayımlamamasını isteyerek Katolik doktrini dışındaki vaazları yasakladıysa da Luther yazmaya devam etti; hatta şair ve müzisyenlerden ayinlerde kullanılacak yerel dile katkıda bulunmalarını istedi. 1524http://www.uslanmam.com/images/smilies/smiliv.gif Almanya'da karışıklıkların yaşandığı bir yıldı. Köylüler Luther'in öğretileri doğrultusunda ekonomik koşullarının iyileştirilmesi için ayaklandı. Liderleri arasında Wittenberg'te eğitim almış bir ilahiyatçı olan Thomas Müntzer de vardı. Luther köylülerin saldırılarına karşı bir kitap yazdı ve ayaklanma Frankenhausen'de bir çatışmada 50 bin kadar köylünün öldürülmesiyle sona erdihttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smiliv.gif Protestan rahiplerden bazıları Katolik prensler tarafından idam edildi ve köylüler Luther'in kendilerini aldattığına inandı.
Eski bir rahibe ile evlenmiş olan Lutherhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smiliv.gif 1526'da Deutsche Messe und Ordnung des Gottsdienstes (Almanca Ayin ve Kutsal Merasim Düzeni) adıyla yayımlamış olduğu ayinlere başladı. 1529 senesinde önce Batı medeniyetini İslam tehlikesinden korumak için Türklere karşı savaşmanın her Hıristiyanın üzerine vazife olduğunu bildiren küçük bir eserden sonrahttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smiliv.gif Hıristiyanlığın temel inanç ve doktrinlerinin soru-cevap şeklinde öğretildiği Küçük ve Büyük Kateşizm'i yayımladı. Üç yıl sonra Nürnberg Dini Barış Komitesihttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smiliv.gif Alman Protestanlara özgürlük tanıdı. Lutherhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smiliv.gif Wittenberg İlahiyat Fakültesi'nin dekanlığına getirildi. Sağlık sorunları olmasına rağmen yazmayı sürdürdü. Önce Anabaptistler (vaftiz uygulamasının sadece ergenlikte olabileceğini iddia eden bir protestan mezhebi) daha sonra Yahudiler aleyhine yazdı ve Kutsal Metinler'den hareketle papalığa karşı oldukça ağır bir dille eleştiri olarak Wider das Papsttum zu Rom vom Teufel Gestiftet (Roma'da Şeytan Tarafından Kurulmuş Papalığa Karşı) eseriyle papalığa son darbesini indirdi. 17 Şubat 1546 günü doğduğu yer olan Eisleben'de kalp ve böbrek yetmezliğinden öldü.
Almanya'nın Eisleben şehrinde doğan Martin Lutherhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smiliv.gif Erfurt Üniversitesi'nde okudu. Ailesini yaptığı bir ziyaret dönüşühttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smiliv.gif Erfurt yolunda yıldırım çarpma tehlikesiyle karşılaşınca keşiş olmaya karar verdi. 21 yaşındayken Aziz Augustin tarikatına bağlı bir manastıra girip ilahiyat eğitimine başladı ve aynı yıl rahip oldu. Ertesi sene Wittenberg Üniversitesi'nde doktorasını tamamlayarak ders vermeye başladı. O günlerdehttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smiliv.gif Roma'nın görevlendirdiği bir Dominiken keşişi olan Johann Tetzelhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smiliv.gif Wittenberg civarında endüljans satıyordu. Luther manastırdaki günlerinden beri sorguladığı bu uygulamaya karşı bir eleştiri yazdı. Endüljans uygulaması hakkında bir tartışma başlatmak niyetiyle 31 Ekim 1517 günühttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smiliv.gif o dönemde üniversitenin bülten panosu sayılabilecek Wittenberg Kale Kilisesi'nin kapısına 95 aaa'ini astı. Sonuçta endüljans satışlarında bir düşüş yaşandı.
1518 yılında Roma'da Luther'in fikirlerine karşı bir papalık davası açıldı. Bu engizisyon davasında Luther gıyabında yargılandı. İmparator Maximillian onu heretik (dinden çıkmışhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smiliv.gif sapkın) ilan etti; Lutherhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smiliv.gif suçlamalara cevap vermek üzere Roma'ya çağrıldı. Ama ohttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smiliv.gif Roma'ya gitmek yerinehttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smiliv.gif Augsburg'ta Kardinal Cajetan'a ifade vermeyi tercih etti. Cajetan ondan fikirlerinden ve Kilise'ye yaptığı saldırılarından vazgeçmesini isteyincehttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smiliv.gif Lutherhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smiliv.gif Wittenberg'e döndü. Burada Kutsal Roma Germen İmparatorluğu'nun imparator seçme yetkisi olan Saksonya Dükü III. Frederick onu himayesi altına aldı. Papa X. Leohttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smiliv.gif III. Frederick'ten Luther'in sürgüne gönderilmesini talep ettiyse dehttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smiliv.gif dük bu emre itaat etmedi. Bu arada bazı görüşlerinden vazgeçenhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smiliv.gif hatta Papa'ya bir özür mektubu bile gönderen Lutherhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smiliv.gif Ingolstadt Üniversitesi rektörü Johann Eck ile endüljans konusunda bir münazaraya katıldı. Bu münazarayı Eck kazandı ama Lutherhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smiliv.gif Roma'nın şimşeklerini iyice üzerine çekti.
15 Haziran 1520 günü Papa X. Leohttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smiliv.gif Luther'i bir bildiriyle aforoz etti. Ekim ayında papalık bildirisi Luther'in eline geçti ama Erfurt Üniversitesi'ndeki öğrencileri onu parçalayıp suya attı. Üniversite yetkilileri ise bu olaya müdahale etmedi. Derken Lutherhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smiliv.gif belki de en meşhur kitabı olan Von der Freiheit des Christenmenschen (Hıristiyan Kişinin Özgürlüğü Üzerine) isimli kitabını Papa X. Leo'ya açık bir mektupla birlikte yayımladı. Onun düşüncesinin teolojik ve ideolojik temellerini yansıtan bu küçük eserin özünde ise Freiheit (özgürlük) kavramı vardır.
1521 yılında Luther bu sefer de İmparator V. Charles tarafından Worms Kurulu'na ifade vermek üzere çağrıldı. Yolda Erfurthttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smiliv.gif Eisenachhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smiliv.gif Gotha ve Frankfurt'ta vaazlar verdi ve Worms'a büyük bir kalabalık eşliğinde zafer kazanmış komutan edasıyla girdi. Burada kendisinden yazmış olduğu kitaplardaki heretik fikirlerinden vazgeçmesi istendi. Luther şöyle bir ifade verdi: "Kutsal Metinler ve akıl yoluyla ikna edilmediğim sürece papalar ve konsillerin otoritesini kabul edemem. Zira bunlar kendi aralarında çelişmekte ve benim vicdanım da sadece Tanrı'nın sözüne bağlıdır. Bu sebeple hiç bir görüşümden dönmüyorum çünkü kişinin vicdanına rağmen yazdıklarını inkar etmesi doğru ve güvenilir olmaz. Tanrı yardımcım olsun".
Worms Kuruluhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smiliv.gif sonuç alınamadan dağıldı. Luther de yerleştiği Wartburg'da İncil'in Almancaya tercümesine başladı. Lutherhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smiliv.gif Wartburg'tayken Wittenberg'te de önemli değişiklikler oluyordu: Özel ayin isteklerini reddeden keşişler Augustinien tarikatını terk etti. Kale Kilisesi'nin rahibi evlendi; öğrenciler Fransisken manastırındaki sunağı tahrip etti; ayinler Almanca yapılmaya başlandı ve şarap kadehi ilk defa kiliseye gelen cemaate de sunuldu. Luther hakkındaki yasaklamalar kaldırıldı ve o da Wittenberg'e dönerek kilisede vaaz vermeye başladı. Nürnberg Kuruluhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smiliv.gif Luther'den artık kitap yayımlamamasını isteyerek Katolik doktrini dışındaki vaazları yasakladıysa da Luther yazmaya devam etti; hatta şair ve müzisyenlerden ayinlerde kullanılacak yerel dile katkıda bulunmalarını istedi. 1524http://www.uslanmam.com/images/smilies/smiliv.gif Almanya'da karışıklıkların yaşandığı bir yıldı. Köylüler Luther'in öğretileri doğrultusunda ekonomik koşullarının iyileştirilmesi için ayaklandı. Liderleri arasında Wittenberg'te eğitim almış bir ilahiyatçı olan Thomas Müntzer de vardı. Luther köylülerin saldırılarına karşı bir kitap yazdı ve ayaklanma Frankenhausen'de bir çatışmada 50 bin kadar köylünün öldürülmesiyle sona erdihttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smiliv.gif Protestan rahiplerden bazıları Katolik prensler tarafından idam edildi ve köylüler Luther'in kendilerini aldattığına inandı.
Eski bir rahibe ile evlenmiş olan Lutherhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smiliv.gif 1526'da Deutsche Messe und Ordnung des Gottsdienstes (Almanca Ayin ve Kutsal Merasim Düzeni) adıyla yayımlamış olduğu ayinlere başladı. 1529 senesinde önce Batı medeniyetini İslam tehlikesinden korumak için Türklere karşı savaşmanın her Hıristiyanın üzerine vazife olduğunu bildiren küçük bir eserden sonrahttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smiliv.gif Hıristiyanlığın temel inanç ve doktrinlerinin soru-cevap şeklinde öğretildiği Küçük ve Büyük Kateşizm'i yayımladı. Üç yıl sonra Nürnberg Dini Barış Komitesihttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smiliv.gif Alman Protestanlara özgürlük tanıdı. Lutherhttp://www.uslanmam.com/images/smilies/smiliv.gif Wittenberg İlahiyat Fakültesi'nin dekanlığına getirildi. Sağlık sorunları olmasına rağmen yazmayı sürdürdü. Önce Anabaptistler (vaftiz uygulamasının sadece ergenlikte olabileceğini iddia eden bir protestan mezhebi) daha sonra Yahudiler aleyhine yazdı ve Kutsal Metinler'den hareketle papalığa karşı oldukça ağır bir dille eleştiri olarak Wider das Papsttum zu Rom vom Teufel Gestiftet (Roma'da Şeytan Tarafından Kurulmuş Papalığa Karşı) eseriyle papalığa son darbesini indirdi. 17 Şubat 1546 günü doğduğu yer olan Eisleben'de kalp ve böbrek yetmezliğinden öldü.